Στην Ελλάδα, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία του επιχειρηματικού τομέα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) και άλλων φορέων, οι ΜΜΕ αντιπροσωπεύουν περίπου το 99% του συνολικού αριθμού των επιχειρήσεων στη χώρα. Συγκεκριμένα:
- Μικρές επιχειρήσεις (1-9 άτομα προσωπικό): Αποτελούν περίπου το 95% του συνόλου των επιχειρήσεων.
- Μεσαίες επιχειρήσεις (10-49 άτομα προσωπικό): Αποτελούν περίπου το 4%.
- Μεγάλες επιχειρήσεις (50+ άτομα προσωπικό): Αντιπροσωπεύουν το 1% ή λιγότερο του συνολικού αριθμού επιχειρήσεων.
Οι ΜΜΕ απασχολούν επίσης ένα σημαντικό ποσοστό του συνολικού εργατικού δυναμικού στην Ελλάδα, συνεισφέροντας σημαντικά στην οικονομία, τόσο μέσω της δημιουργίας θέσεων εργασίας όσο και μέσω της παραγωγής και της καινοτομίας.
Δεν υπάρχουν ακριβή, αναλυτικά στοιχεία που να προσδιορίζουν πόσες μικρές επιχειρήσεις στην Ελλάδα χρησιμοποιούν συστήματα controlling, καθώς η εφαρμογή αυτών των συστημάτων εξαρτάται από τη συγκεκριμένη επιχείρηση και τις ανάγκες της. Ωστόσο, είναι ευρέως αναγνωρισμένο ότι πολλές μικρές επιχειρήσεις στην Ελλάδα δεν εφαρμόζουν συστηματικά τον έλεγχο απόδοσης (controlling).
Τι είναι το Controlling ;
Το Controlling μπορεί να οριστεί ως η διαδικασία μέτρησης και αξιολόγησης της πραγματικής απόδοσης κάθε οργανωτικής μονάδας μιας επιχείρησης και η οποία οδηγεί σε ανάληψη πρωτοβουλιών για διορθωτικές ενέργειες, όταν απαιτείται, για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική επίτευξη των μακροπρόθεσμων και βραχυπρόθεσμων στόχων της επιχείρησης, των πολιτικών και των προτύπων.
Πιο συγκεκριμένα, το controlling περιλαμβάνει τις παρακάτω δραστηριότητες:
Προϋπολογισμός (Budgeting)
Controlling and reporting
Κοστολόγηση (Cost accounting)
Φυσικά, όταν μιλάμε για τα ωφέλη της εφαρμογής του controlling στις επιχειρήσεις, μπορούμε να αναφερθούμε σε διάφορους οικονομικούς όρους που συνδέονται άμεσα με τη διαδικασία αυτή. Ενδεικτικά:
Κερδοφορία (Profitability): Το controlling βοηθά στην παρακολούθηση της κερδοφορίας της επιχείρησης, μέσω της ανάλυσης δεικτών όπως το μικτό περιθώριο κέρδους (gross profit margin) ή το καθαρό περιθώριο κέρδους (net profit margin), προσδιορίζοντας περιοχές για βελτίωση.
Κόστος (Cost Management): Μέσω της εφαρμογής του controlling, η επιχείρηση μπορεί να παρακολουθεί και να μειώνει τα σταθερά κόστη (fixed costs) και τα μεταβλητά κόστη (variable costs), ενισχύοντας την αποδοτικότητα. Σημαντικός είναι ο έλεγχος του κόστος παραγωγής και των γενικών και διοικητικών εξόδων (SG&A – Selling, General & Administrative Expenses).
Ανάλυση Απόκλισης (Variance Analysis): Το controlling χρησιμοποιεί την ανάλυση απόκλισης για να συγκρίνει τα πραγματικά αποτελέσματα με τα προϋπολογισμένα ή προβλεπόμενα, εντοπίζοντας τυχόν αποκλίσεις σε έσοδα και έξοδα. Αυτός ο έλεγχος βοηθά στην κατανόηση του λόγου για τις αποκλίσεις και καθοδηγεί τις διορθωτικές ενέργειες.
Ρευστότητα (Liquidity): Η παρακολούθηση της ρευστότητας της επιχείρησης είναι κρίσιμη για την επιτυχία της. Το controlling βοηθά στη διαχείριση της αναλογία ρευστότητας (liquidity ratio) και του κυκλοφορούντος κεφαλαίου (working capital), διασφαλίζοντας ότι η επιχείρηση έχει επαρκή ρευστότητα για να καλύψει τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις της.
Αναλογία Απόδοσης Κεφαλαίων (Return on Capital Employed – ROCE): Ένα άλλο σημαντικό εργαλείο είναι η αναλογία απόδοσης κεφαλαίων (ROCE), το οποίο δείχνει την αποτελεσματικότητα της επιχείρησης στη χρήση του κεφαλαίου για την παραγωγή κερδών. Το controlling επιτρέπει την παρακολούθηση αυτής της αναλογίας και τον προσδιορισμό της αποδοτικότητας των επενδύσεων.
Αναλογία Χρέους προς Ιδίων Κεφαλαίων (Debt to Equity Ratio): Ο δείκτης αυτός βοηθά στην εκτίμηση της χρηματοοικονομικής διάρθρωσης της επιχείρησης και στην παρακολούθηση του κινδύνου που προκύπτει από την υπερβολική εξάρτηση από το χρέος.
Στρατηγική Τιμολόγησης (Pricing Strategy): Το controlling συμβάλλει στην παρακολούθηση των στρατηγικών τιμολόγησης, επιτρέποντας στην επιχείρηση να καθορίσει τιμές που ενισχύουν τη κερδοφορία ενώ παραμένουν ανταγωνιστικές στην αγορά.
Αναλυτική Κερδοφορία ανά Πελάτη/Προϊόν (Customer/Product Profitability Analysis): Μέσω της ανάλυσης της κερδοφορίας ανά πελάτη ή προϊόν, η επιχείρηση μπορεί να προσδιορίσει ποια προϊόντα ή πελάτες συνεισφέρουν περισσότερο στα κέρδη και να λάβει στρατηγικές αποφάσεις για την ενίσχυση αυτών των τομέων.
Εκτιμήσεις Ταμειακών Ροών (Cash Flow Forecasting): Η εκτίμηση των ταμειακών ροών βοηθά στην κατανόηση του πώς επηρεάζουν οι επιχειρησιακές αποφάσεις τη ρευστότητα και επιτρέπει την προγραμματισμένη χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων της επιχείρησης.
Προϋπολογισμός (Budgeting): Ο προϋπολογισμός είναι βασικό εργαλείο στο controlling για τον καθορισμό οικονομικών στόχων και τη διαχείριση των πόρων. Οι προϋπολογισμοί παρέχουν κατευθυντήριες γραμμές για τον έλεγχο των εξόδων και την παρακολούθηση της απόδοσης της επιχείρησης.
Γιατί μεγάλος αριθμός των μικρών επιχειρήσεων δεν εφαρμόζουν το Controlling;
- Περιορισμένοι Πόροι: Η έλλειψη οικονομικών και ανθρώπινων πόρων καθιστά δύσκολη την επένδυση σε συστήματα controlling.
- Έλλειψη Γνώσης: Πολλοί ιδιοκτήτες δεν γνωρίζουν τα οφέλη του controlling ή πώς να το εφαρμόσουν.
- Εστίαση στην Καθημερινή Διαχείριση: Οι καθημερινές ανάγκες της επιχείρησης συχνά επισκιάζουν τη σημασία του controlling.
- Αντίσταση στην Αλλαγή: Η εφαρμογή νέων μεθόδων μπορεί να συναντήσει αντίσταση από την ομάδα της επιχείρησης.
- Έλλειψη Χρόνου: Οι επιχειρηματίες συχνά είναι πολυάσχολοι και δεν έχουν χρόνο για τη συνεχιζόμενη παρακολούθηση των επιδόσεων.
Ποιος ο ρόλος του Συμβούλου επιχειρήσεων;
Ο σύμβουλος μπορεί να βοηθήσει την διοίκηση της επιχείρησης ώστε να εφαρμόσει το controlling με τους εξής τρόπους:
- Αξιολόγηση Υπαρχουσών Διαδικασιών: Εντοπίζει αδυναμίες και προσδιορίζει τις περιοχές που χρειάζονται βελτίωση.
- Ορισμός Στρατηγικών Στόχων: Βοηθά στην καθορισμό σαφών στόχων για την επιχείρηση.
- Σχεδίαση Συστήματος Ελέγχου: Δημιουργεί εργαλεία και διαδικασίες για την παρακολούθηση των επιδόσεων.
- Εκπαίδευση Προσωπικού: Προσφέρει εκπαίδευση για τη χρήση εργαλείων controlling και τη λήψη αποφάσεων.
- Συνεχής Παρακολούθηση και Βελτίωση: Εγγυάται τη συνεχιζόμενη βελτίωση με την παρακολούθηση και ανατροφοδότηση.
- Συμπέρασμα
Το controlling είναι ένα ισχυρό εργαλείο για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αλλά η εφαρμογή του μπορεί να είναι δύσκολη χωρίς την κατάλληλη υποστήριξη. Η EXCELLENCE & LEAN Management Consultants έχοντας καταξιωμένους Συμβούλους με την κατάλληλη τεχνογνωσία και πρακτική εμπειρία μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη και εφαρμογή ενός αποτελεσματικού συστήματος controlling, προσαρμοσμένο στις ανάγκες της επιχείρησης, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα και την ανάπτυξή της.
